Açıklama: (تَعَارَّ) gece sağa sola dönerken ses çıkararak hafifçe uyanmak demektir. (Hattabi, Mealimü's-sünen, IV, 143)
Öneri Formu
Hadis Id, No:
99667, MŞ001274
Hadis:
حَدَّثَنَا ابْنُ عَلِيٍّ ، عَنْ زَائِدَةَ ، عَنْ عَاصِمٍ ، عَنْ شَهْرٍ ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ ، قَالَ : مَنْ بَاتَ ذَاكِرًا طَاهِرًا ، ثُمَّ تَعَارَّ مِنَ اللَّيْلِ ، لَمْ يَسْأَلَ اللَّهَ حَاجَةً لِلدُّنْيَا وَالأَخِرَةِ إِلاَّ أَعْطَاهُ اللَّهُ.
Tercemesi:
Bize (Hüseyin) b. Ali, ona Zâide (b. Kudame), ona Asım (b. Ebu Necûd), ona da Şehr (b. Havşeb), Ebu Ümame'nin (Südey b. Aclân) şöyle dediğini haber vermiştir: Kim abdestli olarak ve Allah'ı zikrederek geceler de gece uykusunda sağa sola dönerken hafifçe uyanır ve Allah'tan dünya ve ahiret ihtiyaçlarını isterse Allah isteğini ona verir.
Açıklama:
(تَعَارَّ) gece sağa sola dönerken ses çıkararak hafifçe uyanmak demektir. (Hattabi, Mealimü's-sünen, IV, 143)
Yazar, Kitap, Bölüm:
İbn Ebî Şeybe, Musannef-i İbn Ebû Şeybe, Tahâret 1274, 2/73
Senetler:
1. Ebu Ümame Sudey b. Aclân el-Bahilî (Sudey b. Aclân b. Vehb)
2. Şehr b. Havşeb el-Eşarî (Şehr b. Havşeb)
3. Asım b. Ebu Necûd el-Esedî (Âsım b. Behdele)
4. Zâide b. Kudame es-Sekafî (Zâide b. Kudame)
5. Ebu Abdullah Hüseyin b. Ali el-Cu'fi (Hüseyin b. Ali b. Velid)
Konular:
Abdest, uyumadan önce abdest almak
Adab, yatma-kalkma adabı
Öneri Formu
Hadis Id, No:
12903, M006882
Hadis:
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِى شَيْبَةَ وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ - وَاللَّفْظُ لِعُثْمَانَ - قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ حَدَّثَنِى الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ « إِذَا أَخَذْتَ مَضْجَعَكَ فَتَوَضَّأْ وُضُوءَكَ لِلصَّلاَةِ ثُمَّ اضْطَجِعْ عَلَى شِقِّكَ الأَيْمَنِ ثُمَّ قُلِ اللَّهُمَّ إِنِّى أَسْلَمْتُ وَجْهِى إِلَيْكَ وَفَوَّضْتُ أَمْرِى إِلَيْكَ وَأَلْجَأْتُ ظَهْرِى إِلَيْكَ رَغْبَةً وَرَهْبَةً إِلَيْكَ لاَ مَلْجَأَ وَلاَ مَنْجَا مِنْكَ إِلاَّ إِلَيْكَ آمَنْتُ بِكِتَابِكَ الَّذِى أَنْزَلْتَ وَبِنَبِيِّكَ الَّذِى أَرْسَلْتَ وَاجْعَلْهُنَّ مِنْ آخِرِ كَلاَمِكَ فَإِنْ مُتَّ مِنْ لَيْلَتِكَ مُتَّ وَأَنْتَ عَلَى الْفِطْرَةِ » . قَالَ فَرَدَّدْتُهُنَّ لأَسْتَذْكِرَهُنَّ فَقُلْتُ آمَنْتُ بِرَسُولِكَ الَّذِى أَرْسَلْتَ قَالَ « قُلْ آمَنْتُ بِنَبِيِّكَ الَّذِى أَرْسَلْتَ » .
Tercemesi:
Bize Osman b. Ebu Şeybe ve İshak b. İbrahim –lafız Osman’a ait olmak üzere- rivayet etti, İshak: “Ahberenâ: Bize haber verdi” dedi, Osman da: “Haddesenâ: Bize rivayet etti” dedi, onlara Cerir, ona Mansur, ona Sa‘d b. Ubeyrde, ona da el-Berâ b. Âzib’in rivayet ettiğine göre Rasulullah (sav) şöyle buyurdu: “Yatağına yatacak olursan namaz için alır gibi abdest al, sonra sağ yanın üzere yat, sonra da: “Allahümme innî eslemtu vechî ileyke ve fevvadtu emrî ileyke ve el-ce’tu zahrî ileyke rağbeten ve rahbeten ileyke lâ melcee ve lâ mencâ minke illâ ileyke âmentü bi kitabike’l-lezî enzelte ve bi nebiyyike’l-lezî erselte. Allah’ım, ben yüzümü sana teslim ettim, işimi sana havale ettim, sırtımı sana dayadım, senden rahmetini ümit ederim, azabından korkarım, yine senden ancak sana sığınılır ve senden ancak seninle kurtulmak mümkündür, indirmiş olduğun Kitabına, göndermiş olduğun Nebine de iman ettim, de ve bunları söyleyeceğin son sözlerin yap. Eğer o gece ölürsen, sen fıtrat üzere ölmüş olursun.” (el-Berâ) dedi ki: Ben onları hatırlamak maksadıyla tekrar ettim ve: “Âmentü bir rasûlike’l-lezi erselte: Gönderdiğin rasûlüne iman ettim” dedim. O: “Amentü bi nebiyike’l-lezi erselte: Gönderdiğin Nebine iman ettim, de” buyurdu.
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
Müslim, Sahîh-i Müslim, Zikir ve'd-dua ve't-tevbe ve'l-istiğfâr 6882, /1114
Senetler:
1. Ebu Umare Bera b. Azib el-Ensarî (Bera b. Azib b. Haris b.Adî b. Cüşem)
2. Sa'd b. Ubeyde es-Sülemi (Sa'd b. Ubeyde)
3. Ebu Attab Mansur b. Mu'temir es-Sülemî (Mansur b. Mu'temir b. Abdullah)
4. Ebu Abdullah Cerir b. Abdulhamid ed-Dabbî (Cerir b. Abdülhamid b. Cerir b. Kurt b. Hilal b. Ekyes)
5. Ebu Hasan Osman b. Ebu Şeybe el-Absî (Osman b. Muhammed b. İbrahim)
Konular:
Abdest, uyumadan önce abdest almak
Adab, yatma-kalkma adabı
Dua
Dua, Allah’la iletişim aracı
Dua, geceleri yapılacak dualar
KTB, ADAB
Kulluk, ümitle korku arasındaki denge
Uyku, sağ tarafa yönelerek uyumak
Öneri Formu
Hadis Id, No:
99663, MŞ001269
Hadis:
حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى ، عَنْ مَعْمَرٍ ، عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُرْوَةَ ؛ أَنَّهُ كَانَ يَسْتَحِبُّ أَنْ لا يَنَامَ إِلاَّ عَلَى طَهَارَةٍ.
Tercemesi:
Bize Abdüla'la, ona Mamer (b. Raşid), ona da (İbn Şihab) Zühri, Urve'nin (b. Zübeyr) abdestli olarak uyumayı müstehab gördüğünü haber vermiştir.
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
İbn Ebî Şeybe, Musannef-i İbn Ebû Şeybe, Tahâret 1269, 2/72
Senetler:
1. Urve b. Zübeyr el-Esedî (Urve b. Zübeyr b. Avvam b. Huveylid b. Esed)
2. Ebu Bekir Muhammed b. Şihab ez-Zührî (Muhammed b. Müslim b. Ubeydullah b. Abdullah b. Şihab)
3. Ebu Urve Mamer b. Raşid el-Ezdî (Mamer b. Râşid)
Konular:
Abdest, uyumadan önce abdest almak
Adab, yatma-kalkma adabı
Öneri Formu
Hadis Id, No:
99664, MŞ001271
Hadis:
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ ، عَنْ لَيْثٍ ، عَنْ عِكْرِمَةَ ، قَالَ : مَنْ بَاتَ طَاهِرًا عَلَى ذِكْرٍ ، كَانَ فِرَاشُه مَسْجِدًا لَهُ حَتَّى يَقُومَ.
Tercemesi:
Bize Muhammed b. Fudayl, ona Leys (b. Ebu Süleym), İkrime'nin şöyle dediğini haber vermiştir: Kim abdestli bir şekilde Allah'ı zikrederek gecelerse uyanıncaya kadar yatağı onun için mescid olur.
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
İbn Ebî Şeybe, Musannef-i İbn Ebû Şeybe, Tahâret 1271, 2/72
Senetler:
1. İkrime Mevla İbn Abbas (İkrime)
2. Leys b. Ebu Süleym el-Kuraşi (Leys b. Eymen b. Züneym)
3. Ebu Abdurrahman Muhammed b. Fudayl ed-Dabbî (Muhammed b. Fudayl b. Ğazvan b. Cerîr)
Konular:
Abdest, uyumadan önce abdest almak
Adab, yatma-kalkma adabı
Öneri Formu
Hadis Id, No:
99665, MŞ001272
Hadis:
حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ ، عَنْ لَيْثٍ ، عَنْ مُجَاهِدٍ ، قَالَ : مَنِ اسْتَطَاعَ مِنْكُمْ أَنْ يَبِيتَ طَاهِرًا عَلَى ذِكْرٍ ، مُسْتَغْفِرًا لِذُنُوبِهِ ، فَإِنَّهُ بَلَغَنَا أَنَّ الأَرْوَاحَ تُبْعَثُ عَلَى مَا قُبِضَتْ عَلَيْهِ.
Tercemesi:
Bize (Muhammed) b. Fudayl, ona da Leys (b. Ebu Süleym), Mücahid'in şöyle dediğini haber vermiştir: Sizden kim abdestli olarak, Allah'ı zikrederek ve günahlarından tevbe ederek gecelemeye gücü yeterse (böyle yapsın). Zira bana ulaştığına göre ruhlar hangi hal üzere kabzedilirse o hal üzere dirileceklerdir.
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
İbn Ebî Şeybe, Musannef-i İbn Ebû Şeybe, Tahâret 1272, 2/73
Senetler:
1. Ebu Haccac Mücahid b. Cebr el-Kuraşî (Mücahid b. Cebr)
2. Leys b. Ebu Süleym el-Kuraşi (Leys b. Eymen b. Züneym)
3. Ebu Abdurrahman Muhammed b. Fudayl ed-Dabbî (Muhammed b. Fudayl b. Ğazvan b. Cerîr)
Konular:
Abdest, uyumadan önce abdest almak
Adab, yatma-kalkma adabı
Öneri Formu
Hadis Id, No:
99666, MŞ001273
Hadis:
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ أَبِي سِنَانٍ ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ الْحَنَفِيِّ ، قَالَ : إذَا آوَى الرَّجُلُ إلَى فِرَاشِهِ طَاهِرًا مَسَحَهُ الْمَلَكُ.
Tercemesi:
Bize Veki' (b. Cerrah), ona Süfyan (es-Sevrî), ona da Ebu Sinan (Dırar b. Mürre), Ebu Salih (Abdurrahman b. Kays'ın) şöyle dediğini haber vermiştir: Kişi yatağına abdestli olarak yattığında melek onu sıvazlar.
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
İbn Ebî Şeybe, Musannef-i İbn Ebû Şeybe, Tahâret 1273, 2/73
Senetler:
1. Ebu Salih Abdurrahman b. Kays el-Hanefî (Abdurrahman b. Kays)
2. Ebu Sinan Dırar b. Mürre el-Kufî (Dırar b. Mürre)
3. Süfyan es-Sevrî (Süfyan b. Said b. Mesruk b. Habib b. Rafi')
4. Ebu Süfyan Veki' b. Cerrah er-Ruâsî (Veki' b. Cerrah b. Melih b. Adî)
Konular:
Abdest, uyumadan önce abdest almak
Adab, yatma-kalkma adabı
Öneri Formu
Hadis Id, No:
99669, MŞ001276
Hadis:
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، قَالَ : أَخْبَرَنَا الْعَوَّامُ ، عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ ، عَنْ عَمْرو بْنِ عَبَسَةَ ، قَالَ : إذَا آوَى الرَّجُلُ إلَى فِرَاشِهِ عَلَى طُهْرٍ ، فَذَكَرَ اللَّهَ حَتَّى تَغْلِبَهُ عَيْنَاهُ ، وَكَانَ أَوَّلُ مَا يَقُولُ حِينَ يَسْتَيْقِظُ : سُبْحَانَك لا إلَهَ إِلاَّ أَنْتَ اغْفِرْ لِي ، انْسَلَخَ مِنْ ذُنُوبِهِ كَمَا تَنْسَلِخُ الْحَيَّةُ مِنْ جِلْدِهَا.
Tercemesi:
Bize Yezid b. Harun, ona Avvam (b. Havşeb), ona da Şehr b. Havşeb, Amr b. Abese'nin şöyle dediğini haber vermiştir: Kim yatağına abdestli olarak yatar, gözleri kapanıncaya kadar Allah'ı zikreder ve uyandığı ilk anda 'Allahım seni tesbih ederim, senden başka ilah yok, beni affet', derse; günahlarından yılanın kendi derisinden sıyrıldığı gibi sıyrılır.
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
İbn Ebî Şeybe, Musannef-i İbn Ebû Şeybe, Tahâret 1276, 2/74
Senetler:
1. Ebu Necih Amr b. Abese es-Sülemî (Amr b. Abese b. Halid b. Huzeyfe b. Amr)
2. Şehr b. Havşeb el-Eşarî (Şehr b. Havşeb)
3. Ebu İsa Avvam b. Havşeb eş-Şeybanî (Avvam b. Havşeb b. Yezid b. Rüveym)
4. Ebu Halid Yezid b. Harun el-Vasitî (Yezid b. Harun b. Zâzî b. Sabit)
Konular:
Abdest, uyumadan önce abdest almak
Adab, yatma-kalkma adabı
Öneri Formu
Hadis Id, No:
253338, MŞ001270
Hadis:
حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى ، عَنْ هِشَامٍ ، عَنِ الْحَسَنِ ؛ أَنَّهُ كَانَ يَسْتَحِبُّ أَنْ لا يَنَامَ إِلاَّ عَلَى طَهَارَةٍ.
Tercemesi:
Bize Abdüla'lâ b. Abdüla'lâ, ona da Hişam (b. Hassan), Hasan el-Basrî'nin sadece abdestli olarak uyumayı müstehab olarak gördüğünü haber vermiştir.
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
İbn Ebî Şeybe, Musannef-i İbn Ebû Şeybe, Tahâret 1270, 2/72
Senetler:
1. Ebu Said Hasan el-Basrî (Hasan b. Yesâr)
2. Ebu Abdullah Hişam b. Hassan el-Ezdi (Hişam b. Hassan)
3. Ebu Muhammed Abdula'lâ b. Abdula'lâ el-Kuraşi (Abdula'lâ b. Abdula'lâ b. Muhammed)
Konular:
Abdest, uyumadan önce abdest almak
Adab, yatma-kalkma adabı
Öneri Formu
Hadis Id, No:
275125, M006882-2
Hadis:
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِى شَيْبَةَ وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ - وَاللَّفْظُ لِعُثْمَانَ - قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ حَدَّثَنِى الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ « إِذَا أَخَذْتَ مَضْجَعَكَ فَتَوَضَّأْ وُضُوءَكَ لِلصَّلاَةِ ثُمَّ اضْطَجِعْ عَلَى شِقِّكَ الأَيْمَنِ ثُمَّ قُلِ اللَّهُمَّ إِنِّى أَسْلَمْتُ وَجْهِى إِلَيْكَ وَفَوَّضْتُ أَمْرِى إِلَيْكَ وَأَلْجَأْتُ ظَهْرِى إِلَيْكَ رَغْبَةً وَرَهْبَةً إِلَيْكَ لاَ مَلْجَأَ وَلاَ مَنْجَا مِنْكَ إِلاَّ إِلَيْكَ آمَنْتُ بِكِتَابِكَ الَّذِى أَنْزَلْتَ وَبِنَبِيِّكَ الَّذِى أَرْسَلْتَ وَاجْعَلْهُنَّ مِنْ آخِرِ كَلاَمِكَ فَإِنْ مُتَّ مِنْ لَيْلَتِكَ مُتَّ وَأَنْتَ عَلَى الْفِطْرَةِ » . قَالَ فَرَدَّدْتُهُنَّ لأَسْتَذْكِرَهُنَّ فَقُلْتُ آمَنْتُ بِرَسُولِكَ الَّذِى أَرْسَلْتَ قَالَ « قُلْ آمَنْتُ بِنَبِيِّكَ الَّذِى أَرْسَلْتَ » .
Tercemesi:
Bize Osman b. Ebu Şeybe ve İshak b. İbrahim –Lafız Osman’a ait- rivayet etti. İshak “haber verdi”, Osman “hadis olarak rivayet etti” ifadesini kullandı. Onlara Cerir, ona Mansur, ona Sa’d b. Ubeyde, ona Berâ b. Âzib (ra) rivayet ettiğine göre Rasulullah (sav) şöyle buyurdu: “Yatacağın vakit namaz için abdest alır gibi abdest al. Sonra sağ tarafına yat ve şöyle de: ‘Allah’ım! Ben yüzümü sana teslim ettim, işimi sana havale ettim. Sırtımı sana dayadım. Senden hem ümit beslerim, hem de korkarım. Senden yine ancak sana sığınırım. Senin indirdiğin kitabına iman ettim, gönderdiğin peygambere iman ettim.’ Bunlar senin son sözlerin olsun. Şayet o gece ölürsen fıtrat üzere ölürsün.” Berâ b. Âzib (ra) şöyle dedi: Ezberlemek için bu sözleri tekrarladım. Ama “Senin gönderdiğin resulüne..” dedim. Hz. Peygamber (sav) düzeltip “Senin gönderdiğin nebîye” buyurdu.
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
Müslim, Sahîh-i Müslim, Zikir ve'd-dua ve't-tevbe ve'l-istiğfâr 6882, /1114
Senetler:
1. Ebu Umare Bera b. Azib el-Ensarî (Bera b. Azib b. Haris b.Adî b. Cüşem)
2. Sa'd b. Ubeyde es-Sülemi (Sa'd b. Ubeyde)
3. Ebu Attab Mansur b. Mu'temir es-Sülemî (Mansur b. Mu'temir b. Abdullah)
4. Ebu Abdullah Cerir b. Abdulhamid ed-Dabbî (Cerir b. Abdülhamid b. Cerir b. Kurt b. Hilal b. Ekyes)
5. İshak b. Râhûye el-Mervezî (İshak b. İbrahim b. Mahled)
Konular:
Abdest, uyumadan önce abdest almak
Adab, yatma-kalkma adabı
Dua
Dua, Allah’la iletişim aracı
Dua, geceleri yapılacak dualar
KTB, ADAB
Kulluk, ümitle korku arasındaki denge
Uyku, sağ tarafa yönelerek uyumak
Öneri Formu
Hadis Id, No:
12909, M006885
Hadis:
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو الأَحْوَصِ عَنْ أَبِى إِسْحَاقَ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِرَجُلٍ « يَا فُلاَنُ إِذَا أَوَيْتَ إِلَى فِرَاشِكَ » . بِمِثْلِ حَدِيثِ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ « وَبِنَبِيِّكَ الَّذِى أَرْسَلْتَ . فَإِنْ مُتَّ مِنْ لَيْلَتِكَ مُتَّ عَلَى الْفِطْرَةِ وَإِنْ أَصْبَحْتَ أَصَبْتَ خَيْرًا » .
Tercemesi:
Bize Yahya b. Yahya, ona Ebu’l-Ahvas, ona Ebu İshak, ona el-Berâ b. Âzib (ra) rivayet ettiğine göre Rasulullah (sav) şöyle bir adama buyurdu: “Ey falanca yatağına gittiğinde…” sonra Amr b. Mürre’nin hadisinin benzerini nakletti. Ancak şöyle dedi: “Senin gönderdiğin nebiye iman ettim. Eğer bu gece ölürsen anandan doğduğun gibi fıtrat üzere ölürsün. Eğer sabaha çıkarsan hayır bulursun.”
Açıklama:
Yazar, Kitap, Bölüm:
Müslim, Sahîh-i Müslim, Zikir ve'd-dua ve't-tevbe ve'l-istiğfâr 6885, /1115
Senetler:
1. Ebu Umare Bera b. Azib el-Ensarî (Bera b. Azib b. Haris b.Adî b. Cüşem)
2. Ebu İshak es-Sebiî (Amr b. Abdullah b. Ubeyd)
3. Ebu Ahvas Sellâm b. Süleym el-Hanefî (Sellâm b. Süleym)
4. Ebu Zekeriyya Yahya b. Yahya en-Neysâbûrî (Yahya b. Yahya b. Bekir b. Abdurrahman)
Konular:
Abdest, uyumadan önce abdest almak
Adab, yatma-kalkma adabı
Dua
Dua, geceleri yapılacak dualar
KTB, ADAB
Uyku, sağ tarafa yönelerek uyumak