Meşhur ismi
Adı
Derecesi
Güvenirliliği
Doğum Yılı
Vefat Yılı
Yaşadığı
Yerler
Rivayetleri
-
0 - 268
4. Sıra (1)
5. Sıra (2)
6. Sıra (2)
Sahabî
- 51
Medine, Mekke
1. Sıra (308)
590 yılında dünyaya gelen Meymûne bt. el-Hâris, İslâm tarihinin dikkat çeken kadın sahabelerinden biridir. Doğumunda kendisine “Berre” adı verilmiş; ancak Hz. Peygamber (sav), bu ismin “kişinin kendini tezkiye etmesi” anlamı taşıdığı gerekçesiyle, ona “cömert, dürüst ve itaatkâr” manasına gelen “Meymûne” adını vermiştir.
Annesi Hind (Havle) bt. Avf’tır. Ailesi, İslâm toplumunda birçok önemli şahsiyeti yetiştirmiştir. Öz kardeşlerinden Ümmü’l-Fazl Lübâbe, Hz. Abbas’ın eşi; Lübâbe es-Suğrâ ise Hâlid b. Velîd’in annesidir. Ana bir kardeşleri arasında Hz. Hamza’nın eşi Selmâ bt. Umeys, Ca‘fer b. Ebû Tâlib’in eşi Esmâ bt. Umeys ve kısa süre Hz. Peygamber (sav) ile evli kalan Zeyneb bt. Huzeyme de yer alır.
İslâm’dan önce Mes‘ûd b. Amr es-Sekafî ile evlenen Meymûne, boşandıktan sonra Ebû Rühm b. Abdüluzzâ ile hayatını birleştirmiştir. Eşinin vefatının ardından Hz. Peygamber (sav) ile evlenme arzusunu kız kardeşi Ümmü’l-Fazl aracılığıyla Hz. Abbas’a iletmiştir. Allah Rasûlü’nün (sav) bu isteği üzerine bu kabulü üzerine evlilik gerçekleşmiştir. Bu olayla bağlantılı olarak Ahzab Suresi’nin: “Ey Peygamber! Biz, sana, mehirlerini verdiğin eşlerini, Allah’ın sana ganimet olarak verdiği cariyeleri, amca ve hala kızlarını, dayı ve teyze kızlarını –onlarla birlikte hicret etmiş olmaları şartıyla– helâl kıldık. Ayrıca, mümin bir kadın kendisini Peygamber’e hibe ederse ve Peygamber de onu nikâhlamak isterse, bu, diğer müminlere değil, sadece sana mahsustur.” mealindeki âyeti nazil olmuştur (Ahzâb, 33/50) mealindeki ayeti nazil olmuştur.
Bu evlilik, yalnızca şahsî bir tercih değil, aynı zamanda kabileler arası ilişkiler açısından stratejik bir adım niteliğindedir. Hz. Meymûne’nin annesi aracılığıyla yakın akrabalık bağları bulunduğu Âmir b. Sa‘saa kabilesi, Bi’rimaûne hadisesinde (4/625) yetmiş sahâbenin şehit edilmesine sebep olan güçlü topluluklardan biriydi. Evlilik yoluyla kurulan bu akrabalık bağı, söz konusu kabilenin kalplerini yumuşatmış, ilişkilerin düzelmesine vesile olmuş ve nihayetinde Âmir b. Sa‘saa’dan heyetler Medine’ye gelerek İslâmiyet’i kabul etmiştir.
Hz. Meymûne (r.anha), takvâsı ve ibadete olan bağlılığıyla tanınmıştır. Günahlardan uzak durmuş, harama karşı tavizsiz bir tutum sergilemiştir. Akrabalık bağlarını korumaya büyük önem vermiş ve gerektiğinde uyarılarda bulunmuştur. Hz. Âişe’nin ifadesiyle, “Meymûne, bizim en takvâlımız ve akrabalık bağını en çok gözetenimizdi” (İbn Sa‘d, et-Tabakât, VIII, 132). Bu yönüyle hem ailesi hem de ümmet içinde örnek bir şahsiyet olmuştur. Hz. Peygamber (sav) de onun dindarlığını övmüş ve “Üç kız kardeş: Meymûne bt. el-Hâris, Ümmü’l-Fazl ve Esmâ bt. Umeys mümindir” buyurmuştur. (Taberânî, el-Mu‘cemü’l-Kebîr, XXIV, 17)
Hadis rivayetinde önemli bir yere sahip olan Hz. Meymûne, yetmiş altı hadis nakletmiştir. Bunlardan yedisi Buhârî ve Müslim’de, biri yalnız Buhârî’de, beşi yalnız Müslim’de yer almaktadır. Rivayetleri arasında Hz. Peygamber’in (sav) gece ibadetiyle ilgili gözlemler, özellikle yeğeni İbn Abbas aracılığıyla günümüze ulaşmıştır.
Hz. Meymûne, 51 (671) yılında Mekke yakınlarındaki Serif’te vefat etmiş ve oraya defnedilmiştir. Cenaze namazını Abdullah b. Abbas kıldırmıştır (İbn Hacer, el-İsâbe, IV, 459)
Tabiîn
0 - 0
Mekke
2. Sıra (1)
3. Sıra (57)
4. Sıra (2)
-
0 - 141
2. Sıra (1)
3. Sıra (6)
4. Sıra (7)
5. Sıra (3)