Meşhur ismi
Adı
Derecesi
Güvenirliliği
Doğum Yılı
Vefat Yılı
Yaşadığı
Yerler
Rivayetleri
Etbau'-Tabiîn
0 - 177
Şam, Humus, Bağdat
3. Sıra (4)
4. Sıra (9)
5. Sıra (2)
Etbau'-Tabiîn
0 - 171
Kufe, Yemame
3. Sıra (8)
4. Sıra (5)
5. Sıra (1)
Tabiîn
80 - 122
Medine
2. Sıra (1)
3. Sıra (4)
4. Sıra (7)
Ehl-i beyt mensubu olan Zeyd b. Ali, 80/699 yılı civarında Medine'de doğdu. Babası Hz. Hüseyin'in Kerbela hadisesinde kurtulan tek oğlu Zeynilabidin, annesi Haydâ isimli Sindli bir cariyedir. Kerbelâ'da ailesinin katledilmesine şahit olduktan sonra Medine'de kalıp ilim ve ibadetle uğraşan Zeynilâbidin, hadis rivayetiyle ilgilendiği gibi çocuklarının da eğitimine önem verdi. Medine'de babasının yanında yetişen Zeyd, ilk eğitimini de ondan aldı. Kur'an ilimleri, fıkıh ve hadis öğrendi. Medine'de yaşamanın getirdiği avantajla Eban b. Osman ve Urve b. Zübeyr gibi muhaddislerden rivayette bulundu. En son hayatta kalan sahabîler ile görüştü.
Emevi-Hâşimi çatışmasının hissedildiği bir dönemde yaşayan Zeyd b. Ali, Emevi idarecilerinin hışmından kurtulamadı. Sahip olduğu güçten rahatsızlık duyan valilerin şikayeti üzerine Emevî halifesi Hişam b. Abdülmelik Şam'a davet etti. Özgüvenli ve sert konuşmalarından çekinen Hişam, kendi iktidarları önünde onun bir tehlike olabileceğini düşünerek valilerine bu konuda uyanık olmalarını bildirdi. Hişam’ın yanından çıktıktan Sonra Kûfelilerin daveti üzerine kalkıp Kûfe’ye gitti ve orada isyan etti. Emevilerin halkta meydana getirdiği memmuniyetsizliği gidermek ve adaleti hakim kılmak için yola çıktığını bildirdiğinde birçok taraftar buldu. Bazı yükümlülüklerinden dolayı ordusuna bizzat katılamayan Ebu Hanine maddi destekle iktifa etti. Harekete geçtiği sırada yanında bulunanlar Hulefa-yi Raşidin'in durumunu sorduklarında onlara saygı duyduğunu ifade etmesi üzerine yanlız kaldı. O sıralarda Irak valiliğini yürüten Yusuf b. Ömer es-Sekafî üzerine bir ordu gönderdi. Aralarında savaş vuku buldu. Bu savaşta ağır yaralanan Zeyd, Hicri 122 yılında vefat etti. Cesedi gizlenmesine rağmen bulunarak kafası bedeninden ayrılıp halife Hişâm'a gönderildi.
Zeyd b. Ali’nin dört çocuğu vardı. Horasan’da öldürülmüş olan Yahya b. Zeyd: Onu, Nasr b. Seyyâr’ın kendisini öldürmek üzere gönderdiği Selm b. Ahvez öldürmüştü. Yahya’nın annesi Rayta bt. Ebû Hâşim Abdullah b. Muhammed b. Ali b. Ebû Tâlib idi. Diğer çocukları İsâ b. Zeyd, Hüseyn b. Zeyd el-Mekfûf ve Muhammed b. Zeyd’dir. Bunların annesi ümmü veleddir.
Medineli tâbiîlerden olan Zeyd b. Ali hadis, tefsir, fıkıh, kelam, kıraat, fesahat ve belagatta ilerlemiş kavi bir alim ve hatipti. Babası gibi takvalı ve abid bir kimseydi. Kur'an-ı Kerîm'i çok okumasından dolayı "Kur'an dostu", namazla arasını hiç ayırmadığından "Mescidin sütunu" gibi güzel lakaplar aldı. Ehl-i sünnet inancına yakın bir anlayışta olduğundan Ebu Hanife'nin hayırla yad ettiği birisiydi. Ebu Dâvud, Tirmizi ve İbn Mace'nin eserlerinde rivayetleri bulunur.
-
124 - 186
Medine
3. Sıra (4)
4. Sıra (3)
5. Sıra (11)
6. Sıra (2)