Meşhur ismi
Adı
Derecesi
Güvenirliliği
Doğum Yılı
Vefat Yılı
Yaşadığı
Yerler
Rivayetleri
Diğer
0 - 0
Basra, Bağdat
5. Sıra (4)
6. Sıra (5)
7. Sıra (1)
8. Sıra (1)
Sahabî
- 73
Medine, Mekke
1. Sıra (9168)
2. Sıra (924)
3. Sıra (14)
4. Sıra (2)
5. Sıra (1)
Abdullah b. Ömer b. el-Hattâb el-Kuresî el-Adevî, nübüvvetin üçüncü yılında Mekke’de dünyaya gelmiştir. Hz. Peygamber’in zevcesi Hafsa ile ana baba bir kardeştir. Babasıyla birlikte İslâm ile müşerref olup (616) Medine’ye hicret ederek ashabın en mümtaz şahsiyetlerinden biri olmuştur. Genç yaşta olmasına rağmen Bedir ve Uhud savaşlarına katılmak istemiş ancak yaşının küçüklüğü sebebiyle izin verilmemiştir. On beş yaşına geldiğinde Hendek Gazvesi ile başladığı gaza hayatına Hayber, Mekke'nin fethi, Huneyn ve Bey'atürrıdvân ile devam etmiştir (İbn Sa'd, et-Tabakâtü'l-kübrâ, IV, 142-188). İlerleyen yıllarda Suriye, Irak ve Mısır fetihlerinin yanı sıra Yermük ve Nihâvend savaşlarında yer almış, Ebû Eyyûb el-Ensârî ile birlikte İstanbul seferine katılarak mücahid kimliğini pekiştirmiştir. Siyasi ihtilaflardan ve Müslümanların kanının döküldüğü fitne ortamlarından titizlikle uzak duran İbn Ömer, Hz. Osman’ın şehadetinden sonra ve Yezîd b. Muâviye’nin vefatı üzerine kendisine sunulan halifelik tekliflerini, bir kişinin dahi burnunun kanamasına razı olmayacağını belirterek reddetmiştir (İbn Sa'd, et-Tabakâtü'l-kübrâ, IV, 142-188). Bununla birlikte, hayatının son dönemlerinde Hz. Ali’nin safında muhaliflere karşı savaşmadığı için pişmanlık duyduğunu ifade ettiği gibi, zalimliğiyle bilinen Haccâc’a karşı aktif mücadele etmediği için de benzer bir teessür hissetmiştir (Zehebî, A'lâmü'n-nübelâ, III, 232). İlmî sahada Ebû Hüreyre’den sonra en çok hadis rivayet eden ikinci sahabi olma şerefine erişmiş, Resûlullah’tan duyduğu her bir kelimeyi lafzıyla nakletmedeki hassasiyeti ve altmış yıl boyunca süren mümtaz fakihliği ile İslâm hukukuna yön vermiştir (İbn Sa'd, et-Tabakâtü'l-kübrâ, IV, 142-188). Hz. Peygamber’in sünnetine olan sarsılmaz bağlılığıyla O’nun namaz kıldığı her noktada secdeye varmış, yürüdüğü her yolda izini sürmüş ve sahip olduğu büyük serveti yoksullara dağıtarak zühd içinde bir hayat sürmüştür. Öyle ki Haccâc’ın haksızlıkları karşısında dahi hakikati yüzüne haykırmaktan çekinmemiştir (İbn Sa'd, et-Tabakâtü'l-kübrâ, IV, 184). Heybetli, esmer tenli ve fiziksel olarak babası Hz. Ömer’e en çok benzeyen evladı olan bu büyük sahabi, 73 /693 yılında Hac esnasında zehirli bir mızrakla yaralanması sonucu seksen beş yaşlarında Mekke’de vefat etmiştir (Zehebî, A'lâmü'n-nübelâ, III, 203-239).
Abdullah b. Ömer, Hz. Peygamber’in kayınbiraderi olması hasebiyle O’nun yakın çevresinde bulunma imtiyazını elde etmiş ve bu sayede 2630 hadis rivayet ederek Ebû Hüreyre’den sonra en çok hadis nakleden yedi sahabinin ikincisi olmuştur (Zehebî, A'lamü'n-nübelâ, III, 203-239). Rivayetlerini başta Resûl-i Ekrem olmak üzere babası Hz. Ömer, ablası Hafsa, Hz. Ebû Bekir, Hz. Âişe ve Bilâl-i Habeşî gibi büyük sahabilerden bizzat dinleyen İbn Ömer’in en temel özelliği, hadisleri duyduğu lafızlarla aktarma konusundaki aşırı titizliği ve kelimelerin eş anlamlılarıyla değiştirilmesine dahi izin vermemesidir (İbn Sa'd, et-Tabakâtü'l-kübrâ, IV, 142-188). Bu ilmî ihtiyatı sebebiyle geniş bilgisine rağmen hadis naklederken çok dikkatli davranmış, hatta kendisiyle uzun süre yolculuk yapan Mücâhid ve yanında bir yıl kalan Şa'bî gibi isimler, onun bu süre zarfında çok az hadis rivayet ettiğini nakletmişlerdir. İmam Buhârî’ye göre isnad zincirlerinin en sahihi kabul edilen ve "silsiletü’z-zeheb" olarak adlandırılan sened, İbn Ömer’den azadlısı Nâfi'nin, ondan da İmam Mâlik’in rivayet ettiği tariktir (Zehebî, A'lamü'n-nübelâ, III, 203-239). Talebeleri arasında Abdullah b. Abbas ve Câbir b. Abdullah gibi sahabilerin yanı sıra Hasan-ı Basri, Said b. Müseyyeb, Nâfi ve Mücâhid gibi meşhur tabiîler yer almaktadır (İbn Sa'd, et-Tabakâtü'l-kübrâ, IV, 142-188).
Etbau'-Tabiîn
121 - 201
Kufe
1. Sıra (2)
2. Sıra (3)
3. Sıra (44)
4. Sıra (602)
5. Sıra (237)
6. Sıra (39)
7. Sıra (3)
8. Sıra (1)
Diğer
0 - 0
Nesâ
5. Sıra (9)
6. Sıra (32)
7. Sıra (25)
8. Sıra (7)
9. Sıra (1)
Diğer
0 - 242
Kuvmes, Bezeş
5. Sıra (3)
6. Sıra (26)
7. Sıra (2)
-
0 - 250
4. Sıra (2)
5. Sıra (21)
6. Sıra (15)
7. Sıra (5)
Etbau'-Tabiîn
150 - 224
3. Sıra (3)
4. Sıra (43)
5. Sıra (74)
6. Sıra (36)
7. Sıra (3)
8. Sıra (1)
-
0 - 225
4. Sıra (7)
5. Sıra (83)
6. Sıra (91)
7. Sıra (23)
8. Sıra (1)
Etbau'-Tabiîn
0 - 197
San'a
2. Sıra (1)
4. Sıra (33)
5. Sıra (87)
6. Sıra (24)