Meşhur ismi
Adı
Derecesi
Güvenirliliği
Doğum Yılı
Vefat Yılı
Yaşadığı
Yerler
Rivayetleri
Sahabî
0 - 2
Medine
Külsüm, Evs kabilesinin Medine'ye yaklaşık 10 km mesafede yaşayan kollarından Benî Avf'a mensuptur. Doğum yeri ve tarihi kaynaklarda belirtilmese de Evs kabilesinin bir ferdi olmasından dolayı burada doğduğu söylenebilir. Ancak Hz. Peygamber hicret ettiğinde oldukça yaşlı olması nedeniyle miladi 6. asrın ilk yarısında dünyaya geldiği söylenebilir. Yaş itibariyle Hz. Peygamber'den önce dünyaya geldiği, aralarında azımsanmayacak kadar bir yaş farkı olduğu bilinmektedir. Arap geleneğine uygun olarak Külsum ismini aldı. İslam'dan önceki hayatı bilinmediğinden aile hayatı da belirsizdir. Kaynaklarda Kays adında bir oğlu ve Umeyre adında bir kızından bahsedilir. Kuba'daki evinin konumu ve ileri gelen misafirleri ağırlamasından hareketle Benî Avf'ın ileri gelenlerinden olduğu anlaşılır.
Medine'nin yerlilerinden olan Külsum, Mus’ab b. Umeyr’in Medine’ye gelmesi ile iman edenlerdendir. Hz. Peygamber (sav) nübüvvetin 13. yılınında yani hicretin 1. yılında Rebiülevvel ayının on ikisinde pazartesi Kûba’ya geldiğinde onun evinde kaldı. İslam tarihinde onu önemli hale getiren de bu misafirpervliğidir. Zira onun evi hicret edenlerin konakladığı bir mekandı ve gerek Hz. Peygamber ve gerekse ashabı onun evinde misafir olarak kaldılar. Hz. Peygamber'i 4 veya 14 gün misafir etmiş; misafir ettiği sürece yemek, ağırlama, ibadet ve başka ihtiyaçlarını karşılamada yardımcı olmuştur.
Kendisine ait bir hurma kurutma arazisinin mescide dönüşmesi için izin verdi ve Kur'an'da "Takva" mescidi olarak anılan binanın yapılışında bizzat görev almıştır.
Evi ve maddi durumu misafir ağırlamak için uygun olan Külsum b. Hidm'in hanesinde Hz. Peygamber'den başka Hz. Hamza, Hz. Ali, Ebu Ubeyde b. Cerrâh, Habbâb b. Eret, Zeyd b. Hârise, Üneyse, Ebû Kebşe, Süheyl b. Beyzâ, Safvân b. Beyzâ, İyâz b. Züheyr, Abdullah b. Mahreme, Vehb b. Sa‘d b. Ebû Serh, Ma‘mer b. Ebû Serh, Amr b. Ebi Amr, Umeyr b. Avf, Ebu Mersed Kennâz b. Husay, Mersed b. Ebi’l-Mersed ve Sa‘d b. Havle kaldılar.
Yaşı oldukça ilerleyen Külsum, Mescid'in inşasından sonra yapılan muahata katılarak Hz. Hamza ile kardeş ilan edildi. Bu seçimde yaşının bir hayli ilerlemiş olmasından dolayı muhacirin en yaşlısı olan Hz. Hamza'ya denk gelmesinin etkili olduğu tahmin edilmektedir. Bundan sonraki süreçte fazla yaşamayan Külsum, hicretin 2. yılında Bedir Gazvesi'nden önce vefat etti. Erken dönemde vefat ettiğinden kendisinden hadis nakledilmemiş ancak üstlendiği rolle hadislerde adı zikredilmiştir.