Meşhur ismi
Adı
Derecesi
Güvenirliliği
Doğum Yılı
Vefat Yılı
Yaşadığı
Yerler
Rivayetleri
Tabiîn
0 - 74
Medine, Kufe
1. Sıra (16)
2. Sıra (27)
3. Sıra (6)
Sahabî
- 50
Medine
1. Sıra (46)
2. Sıra (2)
Medine’de muhtemelen 610 yılında dünyaya gelen Safiyye bint Huyey b. Ahtab, Benî Nadîr kabilesinin reisi Huyey b. Ahtab ile Berre bint Semev’el’in kızıdır. İlk evliliğini Sellâm b. Mişkem ile, onun ardından ise Kinâne b. Rebî‘ Ebü’l-Hukayk ile yapmıştır. Çocuğu bulunmamasına rağmen geleneğe uyarak Ümmü Yahyâ künyesini almıştır. Hayber’in fethi (7/628) sırasında eşi Kinâne öldürülmüş ve Safiyye esir düşmüştür. Benî Nadîr ve Benî Kurayza’nın hanımefendisi konumunda bulunması sebebiyle Hz. Peygamber tarafından hürriyetine kavuşturulmuş, azat edilmesi mehri sayılarak İslâm’ı benimsemesinin ardından Resûl-i Ekrem ile evlenmiştir. Hayber dönüşünde gerçekleşen düğünün ardından ezvâc-ı tahrârat arasına katılmıştır (İbn Sa'd, et-Tabakât, VIII, 120-129; Zehebî, A'lâmün-Nübelâ, II, 231-238).
Safiyye bt. Huyey; akıllı, cömert, ibadete düşkün, yumuşak huylu ve cesur kişiliğiyle öne çıkmıştır. Sağlığında evini sadaka olarak bağışlamış; Hz. Osman’ın evi isyancılar tarafından kuşatıldığında ona yiyecek ve su ulaştırmak amacıyla kendi evinden halifenin evine bir tahta uzatarak yardım etmiştir. Yahudi kökenli bir aileden gelmesi sebebiyle zaman zaman diğer hanımlar arasında yaşanan ima ve kırgınlıklara karşı Hz. Peygamber, "Eşim Muhammed, babam Hârûn, amcam Mûsâ’dır" diyerek onu teselli etmiş ve konumunu yüceltmiştir. Hz. Peygamber’in son hastalığında gösterdiği samimi bağlılık ve üzüntü de Resûl-i Ekrem tarafından takdir edilmiştir (İbn Sa'd, et-Tabakât, VIII, 128).
Hz. Ömer devrinde hakkındaki asılsız iddialardan aklanmış, cömertliğini hayatının sonuna kadar sürdürerek malının üçte birini gayrimüslim yeğenine vasiyet etmiştir. Safiyye bint Huyey, 50 (670) veya 52 (672) yılının Ramazan ayında Medine’de vefat etmiş, cenaze namazı kılındıktan sonra Bakî Mezarlığı’na defnedilmiştir. Hz. Peygamber’den naklettiği on hadis temel hadis kaynaklarında yer almış; bilhassa itikâf esnasında suizanna mahal vermemek ve hayızlı kadından vedâ tavafının düşeceği gibi fıkhi hükümlerin vürûduna vesile olmuştur (İbn Sa'd, et-Tabakât, VIII, 128).
Tabiîn
0 - 62
Basra, Şam, Dâriyâ
1. Sıra (3)
2. Sıra (6)
Sahabî
0 - 58
Medine, Mekke
1. Sıra (237)
2. Sıra (2)